جادوی مس؛ ماندگاری و پاکیزگی

تاثیر مس در متوقف کردن عفونت‌های بیمارستانی طی آزمایش بالینی در یکی از بیمارستان‌های پیشرو انگلیس مطالعه شد . هدف این دوره آزمایش ۱۸ ماهه در بیمارستان سلی اوک بیرمنگهام، پی بردن به پاسخ این سئوال بود که آیا نصب و به کارگیری سطوح مسی، میکروب MRSA و دیگر عفونت‌های بیمارستانی را از بین می‌برد. دانشمندان دانشگاه ساوت همپتون این مطالعه را ادامه دادندکه ثابت می‌کند این فلز با جلوگیری از تولید مثل و تخریب DNA باکتری‌ها، آنها را از بین می‌برد.

به گفته باستان شناسان، انسان در پنج هزار سال اول حیات متمدنانه خود تنها فلزی که می‌شناخت مس بود سکه‌هایی که این روزها دردست مردمان سراسر جهان می‌چرخد گواهی بر ماندگاری هزاران ساله مس است.شیمیدانان می‌گویند مس دارای خاصیت بازیافت همیشگی وپایان ناپذیر است .معنای ساده این سخن این است که هر مقدار مس که بشر از آغاز تاکنون تولید کرده، همچنان وجود دارد وبرای دیدن آن کافی است سرتان را به سوی کالاهای مسی ، مفرغی وبرنجی بچرخانیم.ممکن است یک قطعه سیم نازک مسی که امروزه دردست ماست، همین چند سال پیش از یک معدن در گوشه ای ازایران ویاجایی دیگر در جهان آمده باشد،شاید هم هزار سال پیش سکه ای دردربار عباسیان بوده ویا۵۰۰سال پیش توسط بازرگانی ونیزی در قبال مقداری چرم وپوست ودر شکل سکه‌های رومی‌به یک بازرگان عرب پرداخت شده است .کسی به درستی نمی‌داند میلیون‌ها قطعه مس که شناسنامه ندارند، از کجا وطی چه مسیرهایی به دست دارندگان امروزی آنها رسیده است.

البته امروزه کارخانه ای مانند زیمنس آلمان ، حتما از مبدا شمش‌های مسی که استفاده می‌کند، خبر دارد، اماازمقصد آن فقط تا مرحله صادرات خبردارد وبعد از آن معلوم نیست که قطعات کوچک مس که در کالاهای صنعتی زیمنس به کار رفته چه مسیری را طی خواهد کرد. از کجا سر در می‌آورد.شاید بپرسید اهمیت این بحث در چیست؟در نگاه نخست شاید این بحث ارزشی نداشته باشد وبیشتر ، سرگرمی‌ذهنی به نظر بیاید.اما با دنبال کردن این بحث به سوی گذشته‌هایی که تاحدودی می‌شناسیم وآینده‌هایی که اصلا نمی‌شناسیم ،قطعات “بی ارزش ” مس که پیرامون خود می‌بینیم برایمان اهمیت ویژه ای پیدا می‌کنند.آنها حتی به ما کمک می‌کنند که بردانش خود بیفزاییم.مثلا می‌توانیم فکر کنیم سکه ای که قدیمی‌ترین قطعه مسی که شناخته شده ساخت دست انسان‌هایی است که ۸۷۰۰ سال پیش از میلاد مسیح می‌زیسته اند ، شاید پیش از آن هم چیزی بوده که بشر از آن بی اطلاع است. در دست ماست یا از پشت شیشه‌های موزه به آن نگاه می‌کنیم، شاید از همان مسی ساخته شده که برای نخستین بار ۱۰ هزار سال پیش در بین النهرین ساخته شد.قدیمی‌ترین قطعه مس شناخته شده ساخت دست انسان‌هایی است که ۸۷۰۰ سال پیش از میلاد مسیح می‌زیسته اند،شاید پیش از آن هم چیزی بوده که بشر از آن بی اطلاع است.

در ده هزار سالی که از تلاش مردمان بین النهرین برای بیرون کشیدن مس ودیگر فلزات از دل سنگ می‌گذرد،تنها بخش کوچکی از مس جهان استخراج شده واکنون بطن زمین با سخاوت فراوان آماده اهدای مس به انسان‌هاست.بشر تاکنون حدود سه میلیارد تن مس را در طبیعت شناسایی کرده اما تنها ۱۲درصد از آن را استخراج کرده ومابقی دردل خاک ومنتظر اکتشاف واستخراج است .علت اینکه انسان‌ها ناگزیر نشده اند ،منابع مس را مانند نفت وگاز به صورت یکسویه مصرف وتباه کنند، درتجدیدپذیری وتغییر پذیری حیرت انگیز مس نهفته است.مثلا در آمریکا همه ساله نیمی‌از تولیدات مس، از سنگ مس وبه اصطلاح به صورت دست اول تولید می‌شودو نیم دیگر از بازیافت مس‌های موجود به دست می‌آید.تازه اگر سیم‌های برق را که عمدتا از مس معادن ساخته می‌شوند، استثناء کنیم آمارشگفت آورتری به دست می‌آید:هر سال سه چهارم مس مصرفی آمریکا از بازیافت مس‌های موجود به دست می‌آید وتنها یک سوم آن از معادن استخراج می‌شود.اهمیت این بحث در چند چیز است.اول اینکه نشان می‌دهد،انعطاف پذیری مس باعث صرفه جویی در مصرف آن می‌شود وبا این صرفه جویی نگرانی از نیاز‌های آتی برطرف و حقوق نسل نسل‌های آینده تامین می‌شود.دیگر اینکه سرعت تخریب طبیعت ومحیط زیست به شدت کاهش می‌یابدو سوم اینکه هزینه تولید کم تر می‌شود.در واقع هر واحد مس که از معدن استخراج می‌شود به ماده ای همیشگی تبدیل می‌شود وهزینه ای که بابت تولید آن صرف شده،در صدها وهزاران سال آینده باید مستهلک شود نه اینکه ماند کالاهای تجدید ناپذیر ، هزینه ای گزاف برای مصرفی پایان پذیر باشد.۱
تاثیر مس در متوقف کردن عفونت‌های بیمارستانی طی آزمایش بالینی در یکی از بیمارستان‌های پیشرو انگلیس مطالعه شد . هدف این دوره آزمایش ۱۸ ماهه در بیمارستان سلی اوک بیرمنگهام، پی بردن به پاسخ این سئوال بود که آیا نصب و به کارگیری سطوح مسی، میکروب MRSA و دیگر عفونت‌های بیمارستانی را از بین می‌برد. دانشمندان دانشگاه ساوت همپتون این مطالعه را ادامه دادندکه ثابت می‌کند خواص ضد میکروبی طبیعی مس و آلیاژهای آن به طور چشمگیری حضور باکتری‌های رشته ای را کاهش میدهد. آنها دریافتند این فلز با جلوگیری از تولید مثل و تخریب DNA باکتری‌ها، آنها را از بین می‌برد.

هر ساله حدود ۳۰۰ هزار بیمار در بیمارستاهای انگلیس به عفونت‌های بیمارستانی مبتلا می‌شوند و حداقل ۵۰۰۰ نفر از آنها جان خود را از دست می‌دهند. بیشترین عفونت‌ها در تماس با سطوحی چون دستگیر ه درها، شیرهای دستشویی، سیفون‌ها ونرده‌ها منتقل می‌شود. مطالعات نشان داده است که یک سطح مسی به مساحت یک سانتی متر مربع،۱۰ میلیون باکتری MRSA را ظرف ۹۰ دقیقه از بین می‌برد. با توجه به اینکه تجمع میکروب‌ها روی دستگیره درها و در سایر سطوح به طور کلی کمتر از این میزان است، تصور می‌شود برای از بین بردن این عوامل بیماری زا روی سطوح بیمارستانی فقط۳۰ دقیقه زمان لازم است . در مقابل، باکتری‌ها می‌توانند تا چندین روز روی سطوح ساخته شده از فولاد ضد زنگ زنده بمانند و این در حالی است که سطوح فولادی در مراکز بهداشتی وبیمارستان‌ها به طور گسترده ای مورد استفاده قرار می‌گیرند.طی دوره آزمایشی ۱۸ ماهه در بیمارستان سلی اوک که هم اکنون در حال انجام است. در یکی از بخش‌ها، همه دستگیره‌های فولادی و سطوح فلزی شیرهای دستشویی، سیفون‌ها ونرده‌ها را با مس جایگزین کرده اند. حتی مدادهایی که به وسیله کارمندان استفاده می‌شود را از برنج با درصد مس بالا در نظر گرفته اند. بخش مجاور این قسمت از بیمارستان را به همان حالت قبلی نگه داشته اند و دانشمندان به طور مرتب نمونه گیری‌هایی از دستگیره‌ها و سایر سطوح انجام می‌دهند تا مشخص کنند مس تا چه اندازه در کشتن میکروب‌ها موثر است. آزمایش‌های اخیر نشان می‌دهد که مس نه تنها میکروب MRSA را می‌کشد، بلکه در مقابل یک گونه کشنده باکتریایی به نام کلوستریدیوم دیفیسیل(Clostridium Difficile ) که بسیار مقاوم وعامل مرگ هزاران بیمار است،موفق ظاهر می‌شود.

اکنون دانشمندان امیدوارند که بتوانند در برابر آنفولانزای مرغی تا حد امکان مقاومت کنند. اگر نتایج آزمایش‌ها موفقیت آمیز باشد، به احتمال زیاد هزاران بیمارستان اتصالات مسی را جایگزین انواع غیر مسی خواهند کرد تا مرگ ومیر در اثر عفونتهای بیمارستانی را کاهش دهند .
۱٫ نشریه اخبار مس، شماره ۲۷

کد خبر: 306

انتهای خبر

آدرس کوتاه: http://xn--mgbt4dl10c.com/?p=306